Công nghệ sinh học

Trồng lan: tồn tại cần khắc phục

15/02/2012 11:11

Nguồn: Công ty Long Đỉnh

Trong vài năm đầu
Ở giai đoạn đầu, việc chăm sóc lan con (cây cấy mô) thường sử dụng là: phân hóa học 30.10.10, vitamin B1, kết quả đạt được rất cao trong vài tháng đầu. Tuy nhiên, việc giữ ẩm cho cây cũng là yếu tố quan trọng quyết định thành công trong giai đoạn đó. Giá thể có thể là: xơ dừa (Dendrobium, Cattleya), không sử dụng giá thể (Vanda, Mokara), dớn (Cymbidium), dớn trắng (Phalaenopsis) hoặc than …
Giai đoạn cây lớn (medium size) cho đến ra hoa (blooming size) phân hóa học thường được dùng là: 20.20.20, Vitamin B1 và kích thích ra hoa với 6.30.30 hay 10.30.10 hoặc 10.52.30 .v.v…
Những năm tiếp sau đó
Cây được tiếp tục chăm bón theo chế độ trưởng thành, ra hoa. Những vụ thu hoạch đầu cho hoa lớn, số hoa > 12 hoa/cành. Càng về sau hoa nhỏ lại, số hoa < 10 hoa/cành. Chất lượng hoa càng về sau càng kém, mặc dù đầu tư vốn và công sức không giảm chút nào. Các hiện tượng khô lá, nhện đỏ, cháy lá, thối mầm, ruồi đục hoa rất phổ biến.
Nguyên nhân từ đâu?
Lan được trồng trong điều kiện ẩm độ cao, thường xuyên được tưới nước, .v.v… , đây là điều kiện bệnh phát triển (gồm các bệnh đã biết và chưa biết). Tại Thái Lan, việc phun thuốc trừ nấm (Maneb, Zineb, Aliette, Rovral…) và thuốc trừ sâu như: Cypermethrine, Chlorpyriphos, Kelthane (trừ nhện đỏ); phun nhiều đến mức độ thuốc bám trắng trên lá, tích lũy, gây độ dần dần sinh trưởng của cây lan. Tại các nước khác như Đài Loan, Trung Quốc cũng tương tự. Ngay cả, đối với Phalaenopsis, người ta phải dùng tay lau sạch thuốc BVTV bám trên lá. Đây là nguyên nhân hủy diệt vi sinh vật cần thiết cho phong lan.
Như vậy, sau vài năm (Dendrobium: 4 năm, Moraka: 5 năm, Hồ điệp: 4 năm…) cây bắt đầu suy thoái. Những biểu hiện như: số hoa trên cành kém đi, hoa nhỏ hơn, cây tuột lá (Dendrobium, Mokara) và phát triển nhiều bệnh không thuốc trị (thối gốc, củ (thân ngầm) ở Cymbidium, nhũn lá ở Hồ điệp) và hiện nay ruồi phá hại hoa đang phổ biến tại Thái Lan. Nhà vườn chưa kịp hoàn vốn thì đã phải đầu tư trồng lại, nhưng việc trồng lại cũng trên vùng đất nhiễm bệnh thì không thể đạt được kết quả.
Trong quá trình nuôi trồng, các vectơ truyền bệnh cho lan tồn tại trong vườn, không thể vệ sinh sạch sẽ trên một diện tích sẵn có đã trồng lan 4 – 5 năm. Ngay cả trong các nhà kính tại các nước phát triển, tuy trồng cách ly, cây cũng vẫn bị nhiễm bệnh, phải sử dụng thuốc BVTV và đồng thời khử trùng toàn bộ nhà kính trước khi trồng lại, nhưng vẫn không loại trừ hết nguồn bệnh gây hại về sau.
Nước?
Nước tưới (phần lớn các vườn trồng tại Củ Chi là dùng nước từ giếng khoan) cũng là vấn đề hóc búa cho nhà vườn. Thời gian đầu chất lượng nước còn tốt, nhưng càng về sau do lượng nước tưới quá nhiều nên chất lượng nước ngày càng giảm: độ phèn tăng, pH giảm… nhất là vào những tháng nắng. Chắc chắn nguyên nhân này và biến đổi khí hậu cũng đóng góp nhiều vào tình trạng suy giảm sinh trưởng của lan nói chung và lan cắt cành nói riêng.
Như vậy trồng lan quy mô lớn cũng đóng góp không nhỏ vào việc gây ô nhiễm môi trường, giảm mực nước ngầm và cũng có thể gây ô nhiễm nước ngầm nữa. Bên cạnh đó, việc sưu tập lan rừng cũng có thể kéo theo phá rừng.
Hoa lan và cây lan phần lớn được mua về và chưng bày trong phòng, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật với hàm lượng cao tích lũy trên cây và hoa sẽ dễ dàng gởi lại tai họa cho người tiêu thụ (bởi vì ngoài thưởng thức vẻ đẹp, người ta còn ngửi hoa nữa); chính vì vậy, những năm gần đây, các nước nhập khẩu hoa đã đưa việc trồng lan không sử dụng thuốc BVTV là hàng rào kỹ thuật trong nhập khẩu hoa lan và các hoa khác.
Phân tích nguyên nhân
Trong tự nhiên, lan là cây vốn không được chăm bón, lại mọc trên cao, hoặc mọc tại các trảng rừng thoáng mát … Chúng ta vẫn thường thưởng thức những giò lan rừng “đồ sộ”, hoa nhiều, đẹp, bền và đôi khi có hương thơm. Hầu hết các loại lan rừng đều có tuổi thọ rất dài (có thể tính đến vài chục năm). Cây càng già, hoa càng đẹp. Chúng ta tự hỏi: Dinh dưỡng cây lan sử dụng từ đâu?
Khi chuyển phong lan (kể cả phong lan in vitro) thành cây nông nghiệp; cũng tưới nước, bón phân, phun thuốc, kích thích ra rễ, ra hoa như các loài cây khác. Nhưng chúng ta quên rằng, phong lan không lấy dinh dưỡng từ đất mà từ không khí, mưa, gió, mọi biến dưỡng của lan đều nhờ vào vi sinh vật; cây càng già, lượng vi sinh vật trên rễ và lá càng nhiều thì sinh trưởng càng về sau càng tốt hơn, mạnh hơn. Đây là vấn đề sinh lý cốt lõi của cây họ phong lan.
Thực nghiệm tại Trung An – Củ Chi

Anh Trịnh Thành Công (Việt kiều Mỹ), chủ vườn, đến Cty TNHH Long Đỉnh nhờ tư vấn trồng lan Mokara với diện tích 7.000 m2 tại xã Trung An, Củ Chi mà không dùng thuốc BVTV theo các tiêu chuẩn vườn lan của Mỹ. Đây là yêu cầu mới và cao trong những năm 2007.
Qua website www.longdinh.com, anh Công đã tìm hiểu kỹ các sản phẩm của Công ty TNHH Long Đỉnh và rất nhiệt tình ủng hộ hướng sản phẩm phục vụ nông nghiệp an toàn, sạch và không gây ô nhiễm của công ty.

Tháng 6/2007, nhóm nghiên cứu sinh thái công nghệ cao của Bio-lab. đã nghiên cứu và hướng dẫn như sau:

  1. Tuyển lựa giống lan Mokara, bỏ những giống Mokara chất lượng thấp, năng suất thấp đã nhập về từ Thái Lan. Số lượng loại bỏ chiếm gần 1/3 và chỉ duy trì giống có hiệu quả cao.
  2. Tạo sinh thái trong và ngoài vườn bằng phun HTG + HTD 01. Cải tạo sinh thái vườn lan bằng cung cấp nhiều chủng loại vi sinh vật tự nhiên (phun 15 ngày/lần trong 3 tháng).
  3. Liếp trồng: tăng thoát nước và giảm chiều dày vỏ đậu phụng, chỉ khoảng 5 cm bề dày và sử dụng HTG trên liếp trồng để cung cấp vi sinh vật kháng bệnh và cung cấp thêm oxy ở trong nền liếp.
  4. Xây dựng hệ thống lọc nước đảm bảo nước tiêu chuẩn.
  5. Áp dụng quy trình chăm sóc bằng sản phẩm hữu cơ sinh học của Bio-lab. (Cty TNHH Long Đỉnh).

Sau 6 tháng áp dụng Hữu cơ sinh học của Bio-lab CTy TNHH Long Đỉnh

Sau 6 tháng áp dụng Hữu cơ sinh học của Bio-lab CTy TNHH Long Đỉnh

Từ tháng 8/2007, Mokara trong vườn anh Công chuyển dần sang sinh trưởng tự nhiên như vốn có, bệnh hại giảm dần, lá dày hơn, cành hoa dài và số lượng hoa ngày càng tăng, từ 2008 cho đến nay, diện tích thu hoạch là 5.000 m2. Mỗi tuần cắt 2 lần, mỗi lần # 1.000 – 1.500 cành, lan cắt cành hầu hết đều là loại 1. Và đều đặn từ 2008 đến nay. Với lao động toàn vườn là 3 người, chi phí hàng tháng khoảng 12.000.000 đ.

Mùa hoa rộ sau khi áp dụng HTD, HTG

Mùa hoa rộ sau khi áp dụng HTD, HTG

Quan sát sự thay đổi phát triển của cây Mokara (lá ngọn, không rêu) sau khi dùng HTD, HTG

Quan sát sự thay đổi phát triển của cây Mokara (lá ngọn, không rêu) sau khi dùng HTD, HTG

Nếu bạn có dịp ghé thăm vườn lan, (xin liên hệ anh Tài (01697006945)), bạn sẽ không cảm thấy mùi độc hại của thuốc BVTV, vườn lan hoàn toàn sạch sẽ, cây mạnh khỏe và ít rong rêu theo đúng yêu cầu cao nhất của chủ vườn.
Ref: Kasem Boonchoo Co. LTD.
Pesticides: Acetamiprid -Neonicotinoid Monas, Cypermethrin -Pyrethroid Matang, Dicofol Kelten for spider Mites or Kelthane, Clorpiriphos - Bongcho, Microsul Microgranules for Spider Mite, Methamidophose …
Fungicides: Aliette (Aluminium salt) Stop rotten, Captan othocide, Zineb, Maneb, Carbendazim fungicide Liquid Bavistin, Mancocep (Dinacep) details, Methalaxyl, Propineb fungicide for flowers, Streptomysin Sulphate and Oxy stetracyclyn Hydrochloride, Thiophanate Methyl …
Ref: Vài kiểu vi sinh vật trên cây họ phonglan: Khuẩn căn (Mycorrhiza) Nội khuẩn căn Phong lan- Orchid endomycorrhizae,
Trong tự nhiên hạt lan vẫn có khả năng nảy mầm được, dù rất ít, khả năng đó có được là nhờ hột lan được nhiễm nấm. Cơ may gặp nấm phù hợp cho sự nảy mầm của hột lan không phải là dễ, cho nên hột lan phải có rất nhiều để tăng xác xuất gặp gỡ ấy, khi bị nhiễm nấm khối tế bào trong hột lan sẽ phân cắt mau chóng, tổ chức thành mô cơ quan và hột lan sẽ nảy mầm cho ra cây lan con. Trong thiên nhiên hầu hết các loài lan đều nhiễm nấm ở rễ, thường các nấm này nhiễm vào rễ lan từ lúc nảy mầm. Khảo sát đầu tiên về sự phát triển nấm ở rễ lan được ghi nhận vào đầu thế kỷ 19 và được xem đó là sự kí sinh. Cho đến cuối thế kỉ 19 thì bản chất của sự phát triển nấm ở rễ lan được xem như góp phần cung cấp thêm thực phẩm cho cây lan. Năm 1903-1909 trong 1 loạt thí nghiệm Noel Bernard đã cho thấy rằng sự hiện diện của khuẩn ti nội dưỡng là thật sự giúp cho sự nảy mầm và sự phát triển lúc đầu của cây con. Khuẩn ti nội dưỡng là những sợi nấm sống bên trong cây, khác với khuẩn ti ngoại dưỡng là những sợi nấm hiện diện ở nhiều loại cây, chúng bao bọc quanh rễ hoặc củ ở bên ngoài, không xâm nhập vào bên trong cây như ở khuẩn ti nội dưỡng.
Có 2 kiểu khuẩn ti nội dưỡng: khuẩn ti tiêu dưỡng, các khuẩn ti phát triển thành nhiều nùi ở trong rễ lan rồi bị cây lan giết chết đi và được tiêu hoá đi. Khuẩn ti tiết dưỡng chỉ có ở đầu khuẩn ti chui vào trong tế bào tiêu hoá của cây lan và rót chất dịch của khuẩn ti vào tế bào tiêu hoá ấy.Kiểu liên hệ nấm-rễ này gọi là kết hợp căn khuẩn, không phải chỉ có ở lan mà còn ở nhiều cây khác. Phần lớn chất dinh dưỡng giữ lại trong lá hay thân cây khô thường cây khác sẽ không sử dụng được, các xác bã này cần phải được phân hủy thành các chất đơn giản và điều này thực hiện được là nhờ nấm.
Vậy Lan có thể là hoại sinh (saprophyte) hay không. Có 1 số loài lan sống trong đất không có lá, chúng hoàn toàn không có hoặc có rất ít lục lạp nên chúng không có khả năng quang hợp, không tự dưỡng được. sự sống của chúng hoàn toàn dựa vào chất dinh dưỡng do nấm cung cấp. chúng là những loài lan hoại sinh. Nấm phân hủy các chất hữu cơ từ xác bã thực vật rồi xâm nhập vào rễ lan. Các sợi nấm chứa protein, carbohyrat và dầu sẽ được các tế bào tiêu hoá ở rễ lan sử dụng để nuôi sống chúng.
http://my.opera.com/Thachthaotim84/blog/show.dml/4379407


Quay lại trang trước